Znajdź laboratorium wykonujące BADANIE AUTOPRZECIWCIAŁ
Znajdź laboratorium
Reumatologia










Dermatologia









Gastroenterologia







Endokrynologia




Nefrologia




Niepłodność



Hepatologia











































































































































































































Międzynarodowy Dzień Tocznia – propagowanie wiedzy o toczniu

Dziesiątego maja po raz piętnasty obchodziliśmy Międzynarodowy Dzień Tocznia. Toczeń rumieniowaty układowy (ang. systemic lupus erythematosus, SLE) należy do tzw. kolagenoz, czyli chorób układowych tkanki łącznej. Jest to choroba przewlekła o podłożu autoimmunizacyjnym. Do jej rozwoju dochodzi na skutek nieprawidłowego funkcjonowania układu immunologicznego i błędnego rozpoznawania przez organizm własnych komórek jako obcych. Reakcja autoimmunizacyjna prowadzi do wytwarzania autoprzeciwciał, czyli białek, które mogą atakować tkanki lub narządy własnego organizmu. W wielu przypadkach zmiany zapalne są rozsiane i mogą dotyczyć m.in. nerek, serca, płuc oraz mózgu.

Pochodzenie nazwy

Początkowo pojęcie lupus było prawdopodobnie stosowane na określenie innych niż toczeń rumieniowaty chorób przebiegających z ubytkiem tkanek i tworzeniem owrzodzeń, tj. gruźlicy, trądu, owrzodzenia kończyn dolnych czy nowotworów skóry. Słowo lupus pochodzi z łaciny i oznacza wilka, erythematosus zaś to po grecku czerwony. Najbardziej popularna teoria dotycząca pochodzenia nazwy lupus erythematosus odwołuje się do charakterystycznych zmian na skórze twarzy, układających się podobnie jak wybarwienie sierści na pysku wilka, albo też do szpecących ran pozostałych po ugryzieniu przez to zwierzę. Druga teoria wiąże tę nazwę z przerażającym wyglądem niektórych chorych, którzy według przesądu mają magiczną moc przemiany w wilka. Wprowadzenie pojęcia lupus przypisuje się różnym autorom, m.in. Hipokratesowi (460–375 p.n.e.). Obecnie określenie to odnosi się do typowych bliznowaciejących zmian w przebiegu postaci skórnej (ogniskowo zlokalizowanej), natomiast terminem butterfly rash określa się rumień w kształcie motyla pojawiający się na twarzy, charakterystyczny dla zaostrzeń tocznia rumieniowatego układowego.

Toczeń w świadomości społecznej

Szacuje się, że na świecie na toczeń choruje 5 mln ludzi, ale dokładna liczba chorych nie jest znana. Niepodważalnym faktem jest, że kobiety w wieku 15–45 lat cierpią na to schorzenie znacznie częściej i stanowią około 90% wszystkich chorych.

Pomimo wysokiej częstości występowania tej choroby świadomość społeczna jest ekstremalnie niska. W ostatnich latach Światowa Federacja Tocznia opublikowała dane na temat wiedzy o toczniu wśród 16 tys. ankietowanych z 16 różnych krajów (m.in. Australii, Kanady, Niemiec, Francji oraz Włoch). Otrzymane wyniki mówią jedno – o toczniu wiemy zdecydowanie za mało!

Z ankiety dowiadujemy się, iż:

  • 11% ankietowanych twierdzi, że toczeń jest rodzajem bakterii, a 8% – że to nazwa rośliny;
  • 13% ankietowanych wierzy, że do rozwoju tocznia dochodzi na skutek kontaktów seksualnych;
  • 23% ankietowanych czuje się „niekomfortowo”, przytulając osobę chorą na toczeń, a 47% czuje się jeszcze mniej bezpiecznie, ściskając jej dłoń;
  • 51% ankietowanych nie wie, że toczeń może prowadzić do anemii, niedoczynności nerek czy zawału serca;
  • 61% ankietowanych nie zdaje sobie sprawy, że częstym objawem tocznia jest zapalenie stawów.

Ze względu na dość niespecyficzne objawy choroba ta często rozpoznawana jest na bardzo zaawansowanym etapie. Dużą rolę odgrywa tu właściwie przeprowadzona diagnostyka. U ponad 90% chorych wykrywa się obecność przeciwciał przeciwjądrowych (ang. antinuclear antibodies, ANA), przy czym szczególną wartość diagnostyczną ma wykrycie przeciwciał anty-dsDNA i anty-Sm. Ich swoistość dla tocznia rumieniowatego układowego wynosi aż 95–97%. Co więcej, pojawienie się tych autoprzeciwciał może o kilka lat wyprzedzać pierwsze objawy choroby.

Źródło:

  1. Fairweather D., Rose N., Women and autoimmune diseases. Emerging Infectious Diseases 2004; 10: 11.
  2. http://www.worldlupusday.org/e-report.html
alergiczne.info kalpro.pl